De komende jaarwisseling is de laatste waarin consumentenvuurwerk in Nederland legaal mag worden afgestoken. Het is jammer dat niet gekozen is voor een onmiddellijk verbod, ondanks een dringend pleidooi daartoe van gemeenten, hulpdiensten en de artsenfederatie.
Nu zien we gebeuren waarvoor expliciet is gewaarschuwd en maken we ons op voor een oudjaarsnacht die een nòg grotere wissel gaat trekken op ordehandhaving, rampenbestrijding en de ziekenhuizen. De vuurwerkbranche meldt opgetogen dat de voorverkoop reeds nu alle records overtreft. Mensen willen er deze laatste keer een extra grote knalfuif van maken. Wonderlijk ergens, want tegelijkertijd zegt een meerderheid van deze laatste-kans-afstekers van plan te zijn volgend jaar ‘gewoon’ door te gaan met afsteken.
Letsel
Tegen beter weten in hoop ik dat deze extra vuurwerkrijke jaarwisseling niet leidt tot nóg meer jongeren die zonder vingers, zonder ogen of ander blijvend letsel het jaar 2026 moeten beginnen. De ervaring van de afgelopen jaren stemt mij niet optimistisch. We zien een duidelijke trend: vuurwerk wordt steeds zwaarder, steeds gevaarlijker en dat leidt onvermijdelijk tot letsel dat doet denken aan oorlogssituaties.
Dat je voor heftig vuurwerk niet ver hoeft te reizen bleek recent nog in het dorp Berg en Dal, waar een levensgevaarlijke hoeveelheid in een woning werd aangetroffen. De situatie was zo ernstig dat meerdere huizen acuut werden ontruimd en de hevig geschrokken omwonenden in een hotel moesten overnachten. Gelukkig is dit incident dankzij adequaat optreden van de politie en de Explosievenopruimingsdienst EOD goed afgelopen, maar het had ook heel anders kunnen eindigen.
Geweld tegen hulpverleners
Dat bij demonstraties zwaar vuurwerk naar politiemensen wordt gegooid is in hoog tempo van uitzondering regel geworden. Ook brandweermensen en ambulancemedewerkers worden steeds vaker geconfronteerd met omstanders die hen hinderen bij incidenten, die ze uitschelden, intimideren of met vuurwerk bekogelen. De drempel om hulpverleners aan te vallen daalt steeds verder. Het blijft voor mij onvoorstelbaar dat de mensen die ons beschermen, regelmatig zélf bescherming nodig hebben.
Binnen onze gemeentegrenzen is het gelukkig nog nooit gebeurd, maar bij het verlenen van bijstand zijn óók onze brandweermensen de afgelopen jaarwisseling in twee buurgemeentes belaagd. Gewoon mannen en vrouwen uit onze dorpen, die zich naast gezin en baan vrijwillig inzetten om de gemeenschap voor gevaar te beschermen. Het is geen stap in de goede richting dat we om onze mensen te beschermen bestuurlijk inmiddels tolerantiegrenzen bepalen voor de jaarwisseling. En afspreken wanneer we ze laten instappen en wegrijden. En de brand de brand laten.
Samen veilig
De overheid kan niet alléén voor een veilige gemeenschap zorgen; dat moeten we samen doen. De vuurwerkoverlast is alweer een paar weken bezig. Politie en BOA’s zijn er druk mee. Maar wie kan er het meest effectief iets aan doen? Dat is toch de ouder die ingrijpt als zoonlief met een plastic tasje het donker in wil lopen. En de buurvrouw die via Meld Misdaad Anoniem doorgeeft dat er naast haar in illegaal vuurwerk wordt gehandeld. Laat het juiste en goede doen niet aan een ander over. Samen kunnen we ervoor zorgen dat we met z’n allen veilig en gezond het nieuwe jaar kunnen beginnen!
Mark Slinkman
Burgemeester van Berg en Dal
m.slinkman@bergendal.nl
