Beste inwoners van Berg en Dal, ik begin deze eerste column in het nieuwe jaar met u allen toe te wensen dat het u goed mag gaan dit jaar, dat u gezond blijft en geluk en de liefde van uw naasten mag ervaren!
Hoe zijn we in onze dorpen de jaarwisseling doorgekomen? Voor mij als burgemeester is oudjaarsavond altijd spannend, de telefoon is nooit ver uit de buurt. Ik ben niet gebeld; in tegenstelling tot mijn collega Bruls hoefde ik ‘s nachts niet in actie te komen vanwege problemen met de openbare orde en veiligheid. Nieuwjaarsochtend had ik contact met de groepschefs van onze drie brandweerposten. Zij konden me geruststellen: niemand van onze brandweervrijwilligers is belaagd onder het blussen. Ook niet tijdens inzetten in Nijmegen, waar brandweer en politie het op andere plaatsen zeer zwaar te verduren kregen. Bizar eigenlijk, dat je om zoiets vanzelfsprekends blij bent. Maar in zo’n tijd leven we.
Een oase van rust was het intussen niet in onze gemeente, maar dat hebt u zelf wel ervaren. Her en der zijn ook bewust vernielingen aangericht. In Millingen werd door rondtrekkende jongeren zwaar vuurwerk op een balkon gegooid, met flinke schrik én schade tot gevolg. Gelukkig is de jaarwisseling bij ons zonder verlies van ogen of vingers gepasseerd. Terwijl onze Veiligheidsregio Gelderland-Zuid na Kennemerland toch de meeste vuurwerkslachtoffers van het land had. Naast de twee doden zijn er landelijk 1239 mensen met flinke verwondingen behandeld, waarvan 474 met zeer ernstig letsel op de spoedeisende hulp. Twintig amputaties en de helft van de slachtoffers onder de 20, waaronder een kind van vijf. Gelukkig nieuwjaar!
In vele straatinterviews vertelden mannen dat het oude jaar spectaculair uitknallen een traditie is, die men zich niet zomaar ‘af laat pakken’. Hoezo traditie? We maken het onszelf wijs. In mijn eigen jeugd, toegegeven alweer even geleden, had ik hooguit een paar pakjes met rotjes en een handjevol gillende keukenmeiden. Natuurlijk was er altijd wel één buurman op het plein die flink uitpakte met grote vuurpotten en een duizendklapper. We keken er graag naar, maar hij was de enige die van zijn vrouw een half maandsalaris de lucht in mocht laten vliegen.
En het is nog niet eens het vuurwerk zelf, hoe gevaarlijk ook, zeker in combinatie met alcohol. Het is de gewelddadige wanorde die traditie wil worden, het vernielen van andermans en openbaar eigendom, het aanvallen van hulpverleners met permanent letsel tot gevolg. Er was een tijd dat katknuppelen een dierbare traditie was. Toen de gemeente Amsterdam het geliefde palingtrekken verbood ontstond er een heuse volksopstand: het Palingoproer van 1886. Mensen lieten zich ook toen hun traditie niet afnemen! Probeer nu eens een wedstrijd te organiseren, waarbij je een prijs wint als je een levende paling de kop af kunt trekken. Ik garandeer je een opstand, maar wèl de andere kant op. Wat niet goed is moet gewoon ophouden.
Zo ook met de jaarwisseling. We moeten weg van miljoenen schade door vernieling en brandstichting, weg van tientallen verloren ogen en handen, weg van dat hele sfeertje van geweld en wetteloosheid. Het hoeft niet zo te gaan. Ik verklap geen geheim als ik vertel dat er, net als met oudjaar, tijdens de dagenlange carnavalsfeesten in Berg en Dal óók flink wordt gedronken terwijl men met duizenden mensen op een kluitje staat. En toch gaat dat altijd gezellig en in goede sfeer. Als het in februari kan zonder grootscheepse vernielingen en aanvallen op hulpverleners, dan kan dat ook in december. Als we in 2026 nou weer eens allemaal normaal gaan doen, is dat misschien iets?
Mark Slinkman
Burgemeester van Berg en Dal
m.slinkman@bergendal.nl
