December is traditioneel een maand van terugkijken op het ‘oude’ jaar. De media publiceren hun lijstjes met hoogte- en dieptepunten en zelfs onze telefoon trakteert ons ongevraagd op compilaties van al onze foto’s sinds januari. Het einde van mijn eerste jaar als amateurcolumnist nadert. Vijfentwintig columns laten zich natuurlijk niet samenvatten in een paar alinea’s. Toch zijn er enkele lijnen in te ontwaren, die samen iets zeggen over mijn blik op Berg en Dal en de tijd waarin we leven.
Veiligheid was zo’n terugkerend thema. Soms heel concreet, zoals bij branden, natuurbrandrisico’s, vuurwerk of geweld tegen hulpverleners. Soms meer abstract over weerbaarheid en de kwetsbaarheid van onze samenleving als vitale voorzieningen uitvallen. Bij herhaling ook benoemde ik de bedrieglijke vanzelfsprekendheid van onze eigen vrede en vrijheid in een grotere wereld die gestaag een andere kant op beweegt.
Een tweede rode draad was schaarste. Schaarste aan woningen, maar ook aan mensen, tijd en aandacht voor elkaar. In de (jeugd)zorg, op de arbeidsmarkt én binnen de overheid. We merken steeds vaker dat niet alles meer kan. Dat vraagt om het maken van keuzes en het stellen van prioriteiten. Geen vrolijke boodschap, maar wel een eerlijke.
Die eerlijkheid kwam ook terug in het debat over asielopvang. De kloof tussen landelijke opwinding en lokale werkelijkheid liep als een breuklijn door meerdere columns. Boze beelden op televisie, verhitte discussies online en daarnaast de dagelijkse praktijk van dorpen waar mensen elkaar nog in de ogen kijken. Waar kritiek wordt uitgesproken én altijd ruimte blijft voor medemenselijkheid.
Er was veel dat mij hoop gaf. Vrijwilligers die verenigingen en evenementen dragen, maar die ook opstaan als rampen de gemeenschap treffen. De warmte die aan vreemden wordt getoond langs de route van de Vierdaagse. En de vanzelfsprekendheid waarmee inwoners van onze dorpen voor elkaar in de bres springen bij tegenspoed. Niet de eindeloze online scheldpartijen op Facebook zijn dé stem van Berg en Dal, maar de onderlinge hartelijkheid en hulpvaardigheid in de echte wereld.
Ook jongeren kwamen regelmatig terug. Hun mentale druk en vaak moeizame zoektocht naar een huis, werk, contact en een beetje toekomstperspectief in een onzekere wereld. Maar ook hun veerkracht. Er is niets veranderd sinds Willy Alberti in 1983 zong dat je het liefst een muurtje om ze heen bouwt. Toen en nu: de meeste jongeren redden zich als je ze de ruimte laat om jong te zijn en het leven zelf met vallen en opstaan te ontdekken.
Door alles heen zie ik een gemeenschap die zoekt naar balans. Tussen regels en redelijkheid, tussen veiligheid en leefbaarheid, tussen onverbloemd grieven mogen benoemen en elkaar ook vasthouden. Soms moeiteloos harmonieus, soms door het voeren van stevige discussies. Maar altijd vanuit betrokkenheid.
Voor mij persoonlijk was het verrijkend om in mijn eigen woorden iets langer bij een onderwerp stil te staan. Minstens zo waardevol waren de vele reacties van inwoners. Kritisch, instemmend of aanvullend; er kwam van alles voorbij. Het contact dat daaruit ontstond, maakte het schrijven tot een gesprek in plaats van enkel zenden. Dank daarvoor!
Ik kijk ernaar uit om dat gesprek ook volgend jaar weer voort te zetten in De Rozet. Met nieuwe thema’s én met vertrouwde lijnen. Want samenleven is nooit af en het blijft de moeite waard om er woorden aan te geven. Ik wens U en de Uwen een Zalig Kerstfeest toe en alle goeds, geluk en gezondheid in het nieuwe jaar 2026!
Mark Slinkman
Burgemeester van Berg en Dal
m.slinkman@bergendal.nl
