Boeren, natuurbeschermers, beleidsmakers en wetenschappers hebben de afgelopen vijf jaar nauw samengewerkt in het gebied Ooijpolder-Groesbeek om de biodiversiteit te versterken. Uniek in Nederland én met succes: het samenhangende netwerk van aangelegde hagen en struwelen, gecombineerd met bloemrijke randen en poelen, zorgt voor veel meer insecten, vogels en andere dieren. De sleutel tot dit succes: onderling vertrouwen tussen de betrokken partijen én gemotiveerde boeren om zich met hart en ziel in te zetten voor herstel van de biodiversiteit op en rond hun bedrijf. En met de aangelegde boerenlandpaden tussen de weilanden en akkers kunnen ook wandelaars genieten van het gevarieerde en levende landschap. Een win-win situatie voor boeren, burgers en natuur.
De polder als proeftuin
In het gebied Ooijpolder-Groesbeek wordt al ruim 25 jaar met succes geëxperimenteerd met nieuwe en inspirerende vormen van natuur- en landschapsherstel. Zo is op boerenbedrijven een kilometerslang samenhangend geheel van bloemrijke randen, hagen, poelen en knotbomen aangelegd – een zogeheten groenblauwe dooradering. Hiermee zijn op grote schaal waardevolle landschapselementen hersteld. Deze groenblauwe dooradering is bovendien gecombineerd met boerenlandpaden, waardoor het gebied ook veel toegankelijker is geworden voor wandelaars en recreanten. Dit alles maakt het project uniek en een voorbeeld voor de rest van Nederland. Deze ontwikkelingen vormden het startpunt voor het Living Lab Ooijpolder-Groesbeek van de Radboud Universiteit, waarin wetenschappers, boeren, natuurbeschermers en beleidsmakers de afgelopen vijf jaar nauw samenwerkten om de biodiversiteit in het gebied nog verder te versterken. Zo zijn 20 boeren gaan experimenteren met kruidenrijk grasland en bloemrijke akkerranden.
Het zoemt weer in de polder
Uit ecologisch onderzoek uitgevoerd in het Living Lab blijkt dat het samenhangende netwerk van hagen, struwelen, gecombineerd met bloemrijke randen en poelen voor veel meer insecten zorgt. En de insecten trekken weer meer vogels en andere dieren aan. Het ecosysteem herstelt zich. Uit onderzoek op het boerenland blijkt dat het inzaaien van kruidenrijk grasland, het bodemleven stimuleert. Dat heeft een positief effect op zowel de opbrengst als de kwaliteit van het gewas. De genoemde maatregelen van de aanleg van landschapselementen , kruidenrijk grasland en bloemrijke akkerranden zorgen ervoor dat het weer zoemt in de polder.
De sleutel tot het succes
Het succesvolle herstel van het landschap en de biodiversiteit heeft o.a. te maken met betrokken mensen die als bruggenbouwers fungeren. Organisaties in het gebied als Stichting Via Natura en De Ploegdriever spelen hierbij een belangrijke rol. Zij brengen mensen bij elkaar, stimuleren samenwerking en zorgen voor het uitwisselen van kennis en ervaring. Het in 2004 opgestelde Landschapsontwikkelingsplan (LOP), van gemeente Berg en Dal, is hierbij ook cruciaal. En, tot slot, natuurlijk de agrariërs die meewerkten; zij zijn gemotiveerd om de biodiversiteit te herstellen op en rond hun bedrijf. Marktconforme vergoedingen om financiële risico’s bij de experimenten te compenseren helpen zeker mee. Het belangrijkste element voor het succes in dit gebied was de gemeenschappelijke basis en het onderlinge vertrouwen tussen alle betrokken partijen.
