SIRE heeft in de loop der jaren al heel wat maatschappelijke thema’s aangekaart, zoals polarisatie, armoede en eenzaamheid. Onderwerpen waarvan je direct denkt: ja, daar moet aandacht voor zijn. Nu is er een nieuwe campagne; Een praatje maakt je dag. Mijn eerste reactie was eerlijk gezegd verbazing. Is dit nu echt een onderwerp voor een landelijke campagne? Zijn er geen grotere problemen?
Beroepsdeformatie natuurlijk. Een flink deel van mijn werk bestaat immers uit het leggen en onderhouden van contacten en, inderdaad, het maken van praatjes. Maar hoe langer ik erover nadacht, hoe meer ik me realiseerde hoe belangrijk het is wat SIRE hier benoemt. Uit onderzoek blijkt dat veel Nederlanders best een spontaan praatje zouden willen maken. Maar dat niet doen, omdat ze denken dat de ànder daar niet op zit te wachten. Terwijl juist het tegenovergestelde waar is. Wat zegt dat eigenlijk over ons als samenleving?
We leven in een tijd waarin we voortdurend met elkaar verbonden lijken. Via onze telefoon weten we binnen enkele seconden precies wat er aan de andere kant van de wereld gebeurt. Maar iemand die pal naast ons staat bij de bakker, die zien we niet. We focussen op ons scherm, doen onze oortjes in en verdwijnen in onze eigen wereld. Onbenaderbaar. Geen wonder eigenlijk, dat een ander schroom voelt om iets te zeggen. Misschien is dat wel de grootste tegenstelling van deze tijd: terwijl afstanden er nauwelijks nog toe doen vinden we elkaar steeds minder.
Natuurlijk is Berg en Dal nog lang geen Amsterdam. In onze dorpen groeten we elkaar op straat en maken we een praatje naast het sportveld of op het schoolplein. Dat is één van de mooie kanten van het leven op een dorp. Toch vraag ik me af of ook dat niet langzaam verandert. Spreken we een nieuwkomer in de straat net zo gemakkelijk aan als de buurman die er al twintig jaar woont?
Of leven we ook in de Ooij en op De Horst ongemerkt meer langs elkaar heen? Niet zozeer uit onwil, maar omdat het leven nu eenmaal heel erg druk is. En onderling contact soms ook gewoon weg wordt georganiseerd. Met de caissière kom je bijvoorbeeld vrij makkelijk tot een gesprekje. Maar de medewerker bij de zelfscankassa is vooral degene die controleert of je al je boodschappen wel netjes hebt afgerekend. Efficiënt, zeker, maar niet per se de leukste winkelervaring en bijgevolg vallen daar de kleine praatjes als vanzelf weg.
Een gemeenschap ontstaat niet vanzelf. Zij groeit door de tijd uit honderden kleine ontmoetingen. Een groet. Een opmerking over het weer. Samen glimlachen om iets alledaags. Het zijn juist die ogenschijnlijk onbeduidende momenten die ervoor zorgen dat mensen zich gezien voelen, en verbonden met de plek waar ze wonen.
Misschien is dat wel de echte boodschap van deze SIRE-campagne. Niet dat we méér moeten praten. Maar dat we opnieuw de waarde mogen ontdekken van wat ooit zo vanzelfsprekend was. Dus begin gewoon eens een gesprekje, de volgende keer dat u iemand tegenkomt bij de bakker, op de markt of wandelend met de hond. Een paar zinnen zijn genoeg. Het kost niets en kan maar zo iemands dag maken. Misschien wel die van uzelf!
Mark Slinkman
Burgemeester van Berg en Dal
m.slinkman@bergendal.nl
