Vanavond stond de gemeentelijke begroting voor 2026 op het programma, dus ik had het thuisfront al gewaarschuwd dat het laat ging worden. Dat viel erg mee, ondanks de waslijst van amendementen en moties waarover gedebatteerd en gestemd moest worden. Voor de begroting had dit geen grote consequenties en die werd dan ook zonder verdere discussie vastgesteld. Op zich niet raar natuurlijk, want over de hoofdlijnen was al voor de zomer besloten in de raad. Maar toch, beste mensen, het gaat wel even over bedrag van 126 miljoen dat de gemeente komend jaar uitgeeft om het leven voor haar inwoners comfortabel te maken. Daar moet heel wat geld voor binnenkomen en dan vind ik het heel knap dat je onder de streep toch nog 0,4 miljoen over weet te houden. Ik ga er maar van uit dat de rekenmeesters hun werk goed hebben gedaan. Wie wil weten waar de gemeente die pot met geld aan uitgeeft moet eens even naar het plaatje ‘Begroting 2026 in één oogopslag’ kijken (zie de Rozet van 1 november). Superhandig als je snel een idee wilt krijgen wat de gemeente zoal doet voor de mensen.
Waar komt dat geld vandaan? Gelukkig stroomt er nog veel binnen vanuit het Rijk, al is het voor de gemeente ook weer afwachten hoe dat er na de verkiezingen uit ziet. Nu is het in elk geval nog 80 miljoen. De resterende 46 miljoen moet ergens anders vandaan gehaald worden. Bij de inwoners, via de OZB (Onroerende Zaak Belasting) en de Riool- en Afvalstoffenheffingen. Dan zijn er nog andere potjes waar wat te halen valt, zoals landelijke en provinciale subsidies voor speciale projecten en niet te vergeten de toeristenbelasting. Nu heb ik meteen ook wel de twee genoemd waarbij de gemeente zelf aan de knoppen kan draaien: de OZB en de toeristenbelasting. Die schijnen nogal laag te zijn in vergelijking met andere Gelderse gemeenten en dat hoeft nou ook weer niet. Een beetje verhogen kan geen kwaad en geeft een solidere financiële basis, toch?
Maar gaat dat zomaar, wat aan die knoppen draaien om de begroting sluitend te krijgen? De raad wil wel accepteren dat de OZB iets omhoog gaat, maar eist dan wel dat er zorgvuldig wordt gekeken of er ergens anders op bezuinigd kan worden om die verhoging zo laag mogelijk te kunnen houden. Dat levert geen concrete toezegging op, want ‘we proberen al zo zuinig mogelijk te zijn op alle fronten’, aldus de wethouder. Verhoging van de toeristenbelasting met 53% vindt de raad ook wel fors, temeer omdat het niet duidelijk is dat die inkomsten ingezet worden voor recreatieve en toeristische voorzieningen. Als de gemeente Berg en Dal zich ook in de toekomst ‘Green Destination’ wil blijven noemen is zo’n kwaliteitsslag wel nodig. Hoewel het lastig is om het allemaal precies te benoemen waar dat geld allemaal naartoe gaat belooft de wethouder hier wel meer inzicht in te geven. Verder lijkt het de raad een goed idee om pro-actiever bezig te zijn met het risico dat de rijksbijdrage in de toekomst lager wordt. Inplaats van als een door schrik bevangen konijn in de koplampen te staren tot je doodgereden wordt (dit maak ik ervan) kun je ook denken in termen van scenario’s zodat je de mogelijke dreigingen en bijpassende oplossingen beter in het vizier hebt. Gaat gebeuren, volgend jaar.
Tenslotte wil ik heb nog even hebben over motie M058 ’Carnaval- jaarlijkse bijdrage voor praalwagenbouwers’. Ik geloof dat er over deze motie het langst gesproken is deze avond. Niet omdat er onenigheid over was, juist helemaal niet! Hier vinden de Berg-en-Dallers elkaar in hun voor mij moeilijk navolgbare liefde voor het carnavalsgebeuren. Weet u wat ‘nissenhutten’ zijn? Ik had er nog nooit van gehoord, terwijl ik toch al zo’n 50 jaar in deze contreien woon. Maar inderdaad ben ik zo’n 30 km noordelijker geboren, wat alles verklaart natuurlijk. Nissenhutten hebben te maken met carnaval oftewel met cultureel erfgoed, zo werd mij vanavond duidelijk. Dat erfgoed staat op instorten, aldus de motie. De opgelopen kosten voor de bouwmaterialen en de torenhoge verzekeringspremies dreigen de bouwers de das om te doen. Tegenwoordig kost zo’n verzekering 320 EUR per wagen per optocht, er zijn nu 38 wagens die elk meedoen aan de in totaal 8 optochten in de gemeente. Het zou mooi zijn als de gemeente op zijn minst de verzekeringspremie zou willen betalen, is de strekking van de motie. En verder is er ook nog een schrijnend tekort aan bouwlocaties voor de wagens, oftewel een tekort aan nissenhutten, waardoor 17 aspirant wagenbouwgroepen nog steeds in de wacht staan. Minder praalwagens en wat meer lopende groepen in de optocht is geen optie, dat is geen echt carnaval meer. Wie nu zou denken ‘zijn jullie nou helemaal van de pot gerukt’ heeft het goed mis hoor. Want de gemeente denkt actief mee in het vinden van nissenhutten en heeft pas nog een locatie helpen realiseren in Kekerdom al is dat natúúrlijk veel te weinig! De raad voelt helemaal mee met het probleem, wat helpt is dat er aardig wat ex-carnavalsprinsen in de raad zitten en enthousiaste carnavalsgangers. Besloten wordt om te kijken of de gemeente wellicht een collectieve verzekering kan afsluiten voor alle praalwagens voor alle optochten in de gemeente. Wellicht dat de premie dan omlaag kan en daardoor dit culturele erfgoed behouden kan blijven. Ook dit is lokale politiek.
Wordt vervolgd,
Ineke van den Berg
bergineke@gmail.com
