Brug of barrière: beeldvorming van het buurland in Nederlandse en Duitse kranten

Duitse kranten in de grensregio zijn over het algemeen meer geïnteresseerd in nieuws over Nederland dan andersom. Dat blijkt uit onderzoek van Heidi de Ruiter. ‘De cultuur, geschiedenis en ligging van een grensregio hebben invloed op hoe regionale dagbladen schrijven over het buurland’, stelt De Ruiter. Ze is op 12 mei 2026 aan de Radboud Universiteit gepromoveerd. 

Image Not Found
Dr. Heidi de Ruiter | Foto: Axel Breuer

De Ruiter vergeleek het nieuws van ruim 1600 verschillende uitgaven van vier Nederlandse en Duitse regionale dagbladen, specifiek voor de Euregio Rijn-Waal. Wat bleek? Aan de Duitse kant van de grens besteden regionale dagbladen meer aandacht aan nieuws over Nederland op regionaal niveau dan andersom. ‘Duitsers voelen zich meer verbonden met hun eigen regio dan met het hele land. Dit komt doordat Duitsland zo groot is’, vertelt De Ruiter. En dat is te zien in de dagbladen: ‘Voor Duitse kranten is nieuws over Nederland een verdienmodel.’

Andersom besteden Nederlandse regionale dagbladen minder aandacht aan Duitsland. Hoewel veel Nederlandse grensbewoners in Duitsland boodschappen doen of tanken, zijn zij minder gericht op de regio net over de grens. De Ruiter: ‘Toch staan ook de media in de grensregio, net als de inwoners, niet meer met de ruggen naar elkaar toe. Dat is een goede ontwikkeling’. Deze ontwikkeling ziet de Ruiter ook bij andere media in de grensregio: ‘Ook de regionale omroepen in Nederland en Duitsland werken in dit gebied al een paar jaar intensief samen en De Rozet heeft natuurlijk al sinds jaar en dag enkele Duitse pagina’s en wordt ook in Duitsland verspreid’.

Negatievere beeldvorming 

Regionale dagbladen uit de grensregio delen een diverser en completer beeld van het buurland dan bladen met een lezerspubliek dat verder van de grens woont. Dat beeld is niet automatisch positief. ‘Dit regionale nieuws gaat vaker over conflicten tussen Nederland of Duitsland, terwijl je in de algemene katernen van de dagbladen vaker nieuws ziet waarin Nederland en Duitsland gezamenlijk optrekken. Terwijl de Europese ambitie is om vrij te kunnen reizen of werken in andere Europese landen worden juist de grensbewoners vaker geconfronteerd met de tekortkomingen van de regio en botsende nationale wet- en regelgeving.’  

De Ruiter vindt het belangrijk dat deze problemen worden geadresseerd, omdat dit bij kan dragen aan een oplossing. Tegelijkertijd vindt zij het jammer dat initiatieven die de regio versterken soms minder zichtbaar zijn in media dan de verschillen die mensen ervaren. De Ruiter: ‘We zijn zo gewend aan de voordelen van de grensregio als het gaat om wonen, werken en recreëren dat een beetje tegenwind ons al irriteert. De vanzelfsprekende verworvenheden worden niet meer gevierd.’

Kracht van de regio 

Media zijn vaak op zoek naar een haakje om (Europees) nieuws relevant te maken voor de lezers. De Ruiter roept journalisten op om daarbij vaker over de landsgrenzen heen te kijken. ‘Bijvoorbeeld de bekende Nederlandse wielrenster Marianne Vos die vorig jaar een wedstrijd won op een fiets met onderdelen die een Nederlands bedrijf en een Duits bedrijf samen ontwikkeld hebben. Dat zijn heel mooie dingen waarmee je laat zien dat als de regio’s samenwerken, ze net zo innovatief en belangrijk zijn als grote steden als Amsterdam en Düsseldorf.’ 

Image Not Found

Populair