Het lijkt wel steeds gekker te worden met de vluchtelingenopvang in ons land. De taal vanuit Den Haag wordt alsmaar dapperder: het ‘strengste asielbeleid ooit’, het leger naar de grenzen en ga zo maar door. Intussen leven we buiten de stolp in een andere werkelijkheid, loopt Ter Apel nog steeds vol en gaat de zoektocht van het COA naar broodnodige nieuwe opvangplaatsen onverminderd voort. Ook gemeentebesturen blijven proberen de democratisch aangenomen wetten uit te voeren, die ondanks alle ferme Haagse woorden nog gewoon gelden.
Dat wringt natuurlijk en in steeds meer gemeenten loopt de mogelijke vestiging van een azc steeds lelijker uit de hand. Onlangs moest één van mijn collega-burgemeesters via een achteruitgang zijn gemeentehuis uit sluipen en gelegen op de achterbank van een auto aan zijn eigen woedende inwoners ontsnappen.
Deze week besloot de gemeente Coevorden dat er in die gemeente géén plek is voor veertien minderjarige meisjes. Dit na dagenlange rellen, waarbij voor hun veiligheid vrezende buurtbewoners woedend de ruiten van de opvang ingooiden en auto’s in brand staken. Er bestaat een website welkomincoevorden.nl, waarop vermeld wordt dat je er zo heerlijk tot rust kunt komen…
En dan kijk ik weer eens naar mijn eigen gemeente, waar we al enkele jaren niet veertien meisjes, maar 110 jongens een veilig heenkomen bieden. Waar ligt het toch aan, dat inwoners daar zo verschillend mee omgaan? Aan een zorgvuldig proces in ieder geval niet. De gemeente heeft nog geen enkele keer vóóraf met het COA overlegd. We werden volkomen verrast, zowel bij het huren van de Kasteelhof, de plaatsing van vluchtelingen in de hotels Erica en Valmonte, als laatstelijk bij de logeerpartij van 120 nareizigers op een camping. En konden nadien de scherven van het vertrouwen gaan lijmen.
Daar zijn we na die valse start toch in geslaagd. Door het gesprek met omwonenden aan te gaan, zorgen serieus te nemen en te bekijken waar we die weg konden nemen met maatregelen. Nog steeds komen gemeente en buurt een paar keer per jaar bij elkaar. Ik heb veel waardering voor die buurtbewoners, die hun betrokkenheid blijven tonen. Gelukkig is het bij ons goed gegaan en blijkt de opvang in de praktijk nauwelijks voor overlast te zorgen.
Toch blijf ik daar erg alert op: de samenstelling van de groep verandert immers voortdurend. Jongeren die 18 jaar worden of een status krijgen maken plaats voor nieuwe tieners. Velen van hen zijn onder ellendige omstandigheden opgegroeid in vluchtelingenkampen en de meesten hebben een traumatiserende reis achter de rug. Dat doet wat met een kind en als de mentale belasting dan te hoog wordt kunnen er wel eens gekke dingen gebeuren.
Met de omwonenden van de Groesbeekse Kasteelhof hadden we het een paar weken geleden over zo’n jongen, wiens emmertje even overliep en die toen op straat liep te schreeuwen. We hoorden zijn verhaal. Inmiddels 18 jaar en al veel naars meegemaakt, zowel in Afghanistan als tijdens zijn vlucht. Net nu hij zijn status heeft gekregen, heeft zijn familie laten weten hem tòch niet na te willen reizen. Hijzelf is zijn leven thuis niet zeker, want de Taliban beschouwt vluchtelingen vaak als verraders. En daar zit hij dus, na al die jaren, al die gebrachte offers. Letterlijk moederziel alleen.
Ik zag dat enkele van de aanwezige (groot)moeders aangedaan waren. En dat raakte mij dan weer. Mooi dorp, waar we elkaar nog als mens kunnen zien!
Mark Slinkman
Burgemeester van Berg en Dal
m.slinkman@bergendal.nl
