Eind februari publiceerde het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP) een onderzoek. Naast de kwaliteit van leven en sociale samenhang is ook de verhouding tussen inwoners en de overheid bekeken. Wat blijkt: een groot deel van de Nederlanders is best tevreden over het eigen leven. Internationaal steekt ons land daarnaast gunstig af als het gaat over het vertrouwen in de landelijke overheid. Maar tegelijkertijd is dat vertrouwen wèl behoorlijk laag. Helaas zegt het SCP niets over gemeentebesturen.
Mij is door een inwoonster wel eens gezegd dat zij volstrekt geen vertrouwen had in de gemeente. Als vertegenwoordiger van ‘het gezag’ trek je je zoiets uiteraard aan, en we raakten erover in gesprek. Ik vroeg haar of ze dacht dat de scholen de rest van het jaar open zouden blijven. Dat de uitkeringsgerechtigden hun geld zouden ontvangen. Dat het vuilnis zou worden opgehaald. Dat de wegen onderhouden en in de winter bestrooid zouden worden. Het bleek dat ze er vast op vertrouwde dat de gemeente al die zaken inderdaad zou doen. Net zo zeker was ze dat ze haar paspoort zou kunnen verlengen zonder de baliemedewerker smeergeld te hoeven betalen. Uiteindelijk konden we niets concreets vinden om haar wantrouwen te stutten. Toch bleef ze bij haar overtuiging ‘dat het niet deugde’. En zo zijn we uit elkaar gegaan.
In Berg en Dal speelt er gelukkig niets als de Toeslagenaffaire, de Groningse aardbevingssschade en vult u maar aan. Toch moeten we ons ook hier af blijven vragen hoe we de beleefde afstand tussen de gemeente en haar inwoners kleiner kunnen maken. Belangrijk daarbij is betrouwbaarheid. Doen wat je zegt en belooft. Niet alleen je successen uitventen, maar ook uitleggen wat er niet lukt en waarom. Het blijft mensenwerk en uiteindelijk kun je immers niet meer doen dan je best.
Ook inwoners kunnen de ervaren afstand tot het bestuur versmallen. Want de liefde moet natuurlijk wel van twee kanten komen. Onderdeel van goed burgerschap is naast het kennen van je rechten óók het nemen van verantwoordelijkheid door actieve deelname aan het maatschappelijk debat. Ik heb nog nooit iemand gesproken die oprecht geen mening had over wat goed bestuur is. Toch is inmiddels minder dan 3% van de bevolking lid van een politieke partij. De mensen die actief deelnemen aan het ontwikkelen van visie en koers vormen dààrbinnen weer een kleine minderheid. Als zo weinig mensen meepraten is het geen wonder dat lang niet iedereen zich in gevoerd beleid herkent. Zonde eigenlijk, dat zoveel inwoners met waardevolle inzichten over hun dorp en omgeving zich beperken tot één keer in de vier jaar een hokje rood kleuren.
We zijn in Berg en Dal gezegend met hechte gemeenschappen en een rijk verenigingsleven. Het zou toch prachtig zijn als we met veel meer mensen gaan nadenken en praten over zaken als wonen, zorg, sporten en recreëren? Liefst constructief én kritisch. Want blind vertrouwen in de overheid brengt het heil niet; dan blijven zaken in stand die echt verandering behoeven. Maar blind wantrouwen, ongeacht wat de overheid doet, daar heeft ook niemand iets aan.
Net in deze tijd kunnen we beginnen met het voeren van dat goede gesprek. De komende weken, tot aan de verkiezingen, komt u onze politieke partijen namelijk overal tegen, van de markt tot bij u aan de deur. Hun boodschap willen ze uiteraard met u delen, maar ze horen ook graag wat u te vertellen hebt. Ik heb er vertrouwen in… nu u nog!
Mark Slinkman
Burgemeester van Berg en Dal
m.slinkman@bergendal.nl
