Zo luidt de titel van het nieuwe regeerakkoord. Iemand in Den Haag verzint die dingen. De schouders eronder! had ook gekund. Of De handen uit de mouwen! Met BBB uit de coalitie lag Vooruit met de geit! weer minder voor de hand. Hoe dan ook spreekt er een prijzenswaardig sentiment uit, want met We zien het wel! of Morgen is er weer een dag! hebben we met het vorige kabinet voldoende ervaring opgedaan. Dat schiet niet op.
Meteen aan de slag dus. Wittebroodsweken zijn inderdaad niet te verwachten voor het aantredend kabinet. Een steeds verdeelder maatschappij, krakende bondgenootschappen en een wankele wereldvrede, een weerbarstige financiële werkelijkheid en voorgangers die er een potje van hebben gemaakt. Succes of falen, dat moet nog blijken. Maar om in deze tijden op te staan en de verantwoordelijkheid voor het landsbestuur op te pakken verdient hoe dan ook welwillendheid en respect.
En dan bevat de inhoud van het akkoord natuurlijk het welbekende zoet en zuur, want voor niets gaat alleen de zon op. Wie er wat bij krijgt is blij, wie wat in moet leveren is boos. Al snel valt dan het woord eerlijkheid, want de mens blijft geneigd om zijn eigen belang met de redelijkheid te verwarren. Maar laten we ons nog niet te snel arm of rijk rekenen. In afwijking met eerdere regeerakkoorden zijn de gepresenteerde afspraken nog allesbehalve zeker, want geheel afhankelijk van nog te vinden Kamermeerderheden. En dat kon nog best eens heel lastig worden, want welke oppositiepartij stemt straks bijvoorbeeld vóór de verhoging van de AOW-leeftijd?
Op het gebied van belangrijke dossiers als de bestaanszekerheid, de woningnood, de zorg, natuur, infrastructuur, stikstof, veiligheid en ga zo maar door is het hoog tijd dat een nieuwe regering met de gemeentes weer meters gaat maken. Nederland wacht erop.
Is dan alles halleluja? Nee. Er zijn bijvoorbeeld wéér geen knopen doorgehakt over de huisvesting van statushouders. Den Haag blijft gemeenten verplichten om jaarlijks huizen beschikbaar te stellen. Sociale huurwoningen zijn en blijven nog jaren de enige realistische optie, maar die toewijzing presenteert men als vrije plaatselijke beleidskeuze. Zo blijven lokale wethouders onterecht kop van jut. Daar hadden de aanstaande regeringspartijen wel iets flinker mogen zijn.
Als ik nòg een puntje van kritiek mag geven; wie heeft die infantiele term ‘vrijheidsbijdrage’ verzonnen? Een kind begrijpt dat we als de brandweer aan de slag moeten met Defensie, ingeklemd als we zijn tussen Rusland en Amerika. Datzelfde kind snapt óók dat die investeringen niet kunnen worden afgerekend met Engelse drop. Als we onze sociale voorzieningen niet dramatisch willen afbreken móet de inkomstenbelasting verhoogd. En dat doet dit kabinet ook. Maar sta dan voor je zaak en noem het beestje gewoon bij de naam.
En als over die belastingverhoging straks onderhandeld moet worden met de oppositie wil ik die laatste meegeven: je hóeft de rekening niet neer te leggen bij de welbekende ‘hardwerkende Nederlander’. De superrijken en Amerikaanse techbedrijven hebben zich nu wel lang genoeg verstopt achter het hoogheilige investeringsklimaat. Laat hen eindelijk óók een evenredige belasting betalen. Noem het desnoods ‘solidariteitsbijdrage’…
Genoeg gemopperd, ik wens het kabinet Jetten I alle succes toe, want er moet heel snel heel veel gebeuren in ons land. Wat uiteindelijk telt, is wat inwoners ervan gaan merken. Dat vraagt inzet van het kabinet, van gemeenten, van maatschappelijke organisaties, maar ook van ons allemaal. Want grote veranderingen komen nooit alleen van bovenaf. Aan de slag, mensen!
Mark Slinkman
Burgemeester van Berg en Dal
m.slinkman@bergendal.nl
